Mirosław Bałka: Pamiątka Pierwszej Komunii Świętej

„Pamiątka Pierwszej Komunii Świętej“  - Mirosław Bałka

Cezary Żechowski: Praca Mirosława Bałki „Pamiątka Pierwszej Komunii Świętej“ przedstawia chłopca opartego o stolik przykryty białym płótnem. W blacie stolika umieszczona jest fotografia artysty, a obok, na białej ścianie, wisi portret Chrystusa. Chłopiec dotyka obrus i delikatnie odchyla głowę w bok. Ten przeciwstawny ruch zbliżania się i oddalania, przyciągania i odrazy, trzymania się i odejścia tworzy elektryzujące napięcie obecne w pracy i udzielające się widzowi. Koincydencja sprzeczności jest subliminalna, niewidoczna, ukryta, ale do głębi przenicowuje dzieło i jego odbiorcę. To mijanie się przeciwieństw otwiera przestrzeń identyfikacji widza z obiektem, a zarazem interpretacji licznych obszarów doświadczeń (np. grzechu – niewinności, tradycji i jej odrzucenia, przemocy i bezbronności).
Praca Bałki przywołuje doświadczenie samotności i jakiś pierwszy, podstawowy smutek wywołany odkryciem śmierci i utraty. Smutek, którego pokłady znajdą swe uwznioślenie w minimalistycznych formach późniejszych dzieł artysty.

inne tłumaczenia


Jarosław Puczel
:

Dzieło Bałki odnosi się do doświadczenia wspólnego generacji wyrosłej w epoce PRL-u, z jego “wewnętrznym” nurtem rodzinno-religijnym, krzewiącym się na gruncie wartości kościoła katolickiego. Wydaje się, że dominującym uczuciem jest tutaj smutek dotykający dzieciństwa, który zgodnie z perspektywą dorosłego artysty, odkształca przedstawiony obiekt powodując jego częściową destrukcję. W tym sensie, niedopasowane i pękające ubranie mieści ducha dorosłego człowieka, z jego smutnymi myślami. Te skazy oraz rany na ciele, podobnie jak brzydota i pewien rys starości u młodego przecież chłopca, prowadzą do zagadki bólu, który emanuje z dzieła. Dodatkowym tropem zdaje się być gest dłoni trzymającej się obrusu. Może on odnosić się do więzi ze światem matki, podobnie jak dziecięce “trzymanie się matczynej spódnicy”. Pomiędzy tym gestem a odwróceniem głowy (m.in. od świętego obrazu na ścianie) powstaje intrygująca przestrzeń zaprzeczenia, ambiwalencji zachowania i krzyżujących się uczuć. Można tylko domyślać się, że wspomnienia skoncentrowane wokół doświadczeń tego dziecka utrwaliły się w świetle traumatycznych doświadczeń. Dlatego artysta przywołał tu zjawę pozbawioną życia, która jednak dzięki bólowi żyje…



dodaj własne tłumaczenie